დეივ კიტსონი: „ენფილდი“ ერთადერთი სტადიონია, რომელმაც ემოცია განმაცდევინა

პრემიერ ლიგის ყოფილმა თავდამსხმელმა დეივ კიტსონმა 17-წლიანი კარიერის განმავლობაში ათობით სტადიონზე ითამაშა, მაგრამ მხოლოდ ერთმა მოედანი მართლაც შეძრა. Liberty Rock Sport-ზე საუბრისას, როგორც Empire of the Kop იუწყება, კიტსონმა გაიხსენა „ლივერპულის“ ცნობილ საშინაო არენაზე ხანმოკლე ვიზიტები და „ენფილდის“ ფსიქოლოგიური ძალის შესახებ გასაოცარი აღიარება გააკეთა. „გულშემატკივრები არასოდეს მაწუხებდნენ. სტადიონები არასოდეს მაწუხებდნენ. არასოდეს ვყოფილვარ ზედმეტად აღფრთოვანებული სადმე თამაშით. ერთადერთი ადგილი, სადაც ოდესმე ნამდვილი ემოცია ვიგრძენი, იყო ენფილდი,“ - განაცხადა მან. ფეხბურთელისთვის, რომელმაც „რედინგისა“ და „სტოკ სიტის“ მსგავს კლუბებში ფიზიკურობითა და მენტალური სიმტკიცით მოიპოვა რეპუტაცია, ეს კომენტარი დიდ წონას ატარებს. კიტსონმა 407 პროფესიონალურ შეხვედრაში 115 გოლი გაიტანა, მაგრამ ენფილდის მოედანზე მხოლოდ ორჯერ გავიდა. ეს შეზღუდული ვიზიტები, თუმცა, ასობით სხვა მატჩის დღეზე უფრო ძლიერი კვალი დატოვა. ასეთი რეაქცია მოწინააღმდეგეებს შორის უჩვეულო არ არის. „ლივერპულის“ საშინაო არენა დიდი ხანია აღწერილია, როგორც ფეხბურთის ერთ-ერთი ყველაზე დამაშინებელი გარემო, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც ფორმა, ისტორია და ატმოსფერო ევროპულ ღამეებში ერთმანეთს ერწყმის. თუმცა კიტსონის კომენტარები გვიჩვენებს, რომ მის გავლენას გამძაფრებული პროფესიონალებიც კი გრძნობენ. „ენფილდის“ აურის ნაწილი რიტუალებში მდგომარეობს. კიტსონმა ისაუბრა მოედანზე გასვლაზე და ბილ შენკლის, ბობ პეისლისა და ჯო ფაგანის პატივსაცემად აღმართულ დროშებზე, რომლებიც „ლივერპულის“ წარსული წარმატების სიმბოლოებია და ყოველ მატჩს აყალიბებს. „როდესაც ენფილდის გვირაბიდან გამოვედი და დავინახე ფაგანის, პეისლისა და შენკლის დროშები, გაიფიქრე: „ოჰ, ღმერთო, – თქვენ იცით, – ეს საუკეთესოა, რაც შეიძლება იყოს,“ – განმარტა მან. გვირაბის კარზე არსებულმა შეტყობინებამ, ალბათ ფეხბურთის ყველაზე ცნობილმა ნიშანმა, ასევე ითამაშა როლი. კიტსონმა აღწერა, როგორ იმოქმედა მასზე ფსიქოლოგიურ დონეზე: „„ეს ენფილდია“ არის როგორც ტყვია თავში, თუ მოწინააღმდეგე გუნდის ფეხბურთელი ხარ.“ ეს დეტალები ცხადყოფს, თუ როგორ არის „ლივერპულის“ იდენტობა მატჩის დღის გამოცდილებაში ჩაქსოვილი. კლუბის მემკვიდრეობა არ შემოიფარგლება თაროზე არსებული თასებით; ის თვალსაჩინო, სმენადი და ემოციურია იმ მომენტიდან, როდესაც ფეხბურთელები სტადიონზე შედიან. კიტსონის შეხედულება შეესაბამება სპორტული ფსიქოლოგიის თანამედროვე აზროვნებას. ატმოსფერო, მოლოდინი და რიტუალი ისევე მოქმედებს შესრულებაზე, როგორც ტაქტიკა ან ფიზიკური მომზადება. მან განმარტა, თუ როგორ ერწყმის მრავალი ფაქტორი ერთმანეთს ზეწოლის შესაქმნელად: „ნიშანია, 'You’ll Never Walk Alone'-ის პირველი ტონებია, დროშებია... ეს სულაც არ არის შოუმენობა. ეს არის იმის აღნიშვნა, თუ ვინ ვართ ჩვენ – ჩვენ ვართ ყველაზე დიდი კლუბი.“ „ლივერპულისთვის“ ეს შეხსენებაა იმისა, თუ როგორ აყალიბებს კულტურა შედეგებს. არნე სლოტის ხელმძღვანელობით, რომლის ტაქტიკურმა კორექტირებამაც განსაზღვრა დღევანდელი ეპოქა, საშინაო უპირატესობას კვლავ აქვს მნიშვნელობა. იმ სეზონებშიც კი, სადაც შედეგები მერყეობს, „ენფილდი“ კლუბის კონკურენტული უპირატესობის ნაწილად რჩება. სტუმარი ფეხბურთელებისთვის კონცენტრაცია შეიძლება მცირედით შემცირდეს. პრემიერ ლიგის ფეხბურთში ეს საკმარისია. Empire of the Kop-ის მიერ მოხსენიებული ისტორიული ჩანაწერების მიხედვით, კიტსონის ერთადერთი ენფილდზე გამოჩენა 2008 წელს შედგა, ერთხელ „რედინგის“ და ერთხელ „სტოკ სიტის“ მაისურით. „ლივერპულმა“ ერთ მატჩში 2-1 მოიგო, მეორეში კი 0-0 ითამაშა. 407 თამაშიდან ორი შეხვედრა შეიძლება უმნიშვნელოდ მოგვეჩვენოს. თუმცა ისინი საკმარისი აღმოჩნდა უწყვეტი მოგონების შესაქმნელად. ამ პერსპექტივას მნიშვნელობა აქვს. კიტსონი არ იყო „ლივერპულის“ გულშემატკივარი ან ყოფილი ფეხბურთელი; ის საპირისპირო გასახდელიდან საუბრობდა. მისი სიტყვები ხაზს უსვამს იმას, თუ როგორ რჩება სტადიონის ატმოსფერო ფეხბურთის ერთ-ერთ დიდ არამატერიალურ უპირატესობად. „ლივერპულის“ გულშემატკივრებისთვის ეს დადასტურებაა. მოწინააღმდეგეებისთვის ეს გაფრთხილებაა. ხოლო პრემიერ ლიგის განვითარებადი ლანდშაფტის დამკვირვებლებისთვის ეს შეხსენებაა, რომ ფეხბურთს ჯერ კიდევ აქვს ადგილები, სადაც ემოცია აყალიბებს შედეგებს.