ინდიანა ჰუზიერსი პროგრამის ისტორიაში პირველ საფეხბურთო ეროვნულ ჩემპიონატის თასს აღმართავს. (1:03) კოლეჯის ფეხბურთზე საუბარმა შეიძლება თავბრუ დაგახვიოთ. თუკი სწორად შევხედავთ, შეიძლება მოგვეჩვენოს, რომ სპორტი არასოდეს ყოფილა ისეთი ფანტასტიკური, როგორიც ახლაა. სატელევიზიო რეიტინგები შესანიშნავია, ხოლო თამაშები – ისეთივე სახალისო, როგორსაც შეიძლება ელოდოთ – მათ შორის "ბოულებიც" კი, რომელთა სიკვდილსაც წლების განმავლობაში ვწინასწარმეტყველებდით. ამასთან, ინდიანას ეროვნული ტიტული იმის დასტურია, რომ მიუხედავად იმისა, რომ სპორტის "ცისფერი სისხლის" გუნდებს კვლავ შეუძლიათ დომინირება, ახალ ბრენდებსაც ძალუძთ უმაღლესი ჯილდოსთვის ბრძოლა. ამ კუთხით, არანაირი აშკარა ნიშანი არ არსებობს იმისა, რომ კოლეჯის ფეხბურთს რაიმე სადარდებელი აქვს. თუმცა, სხვა კუთხით, სპორტი კატასტროფის ზღვარზეა. 8 იანვარს, მაიამი-ოლე მისის კოლეჯის ფეხბურთის პლეიოფის კლასიკური ნახევარფინალის დღეს – და ფანტასტიკური მეოთხედფინალური რაუნდიდან არცთუ დიდი ხნის შემდეგ – "The Athletic"-ის ყოველდღიურმა საინფორმაციო ბიულეტენმა Daily Pulse-მა გულშემატკივრებს მარტივი შეკითხვა დაუსვა: "მოგწონთ თუ არა კოლეჯის ფეხბურთი ახლა?" მიუხედავად იმისა, რომ დაძაბული პოსტსეზონი სრულდებოდა, გამოკითხულთა 56%-მა უპასუხა: "არა. არეულობაა." მხოლოდ 21%-მა აირჩია "დიახ. თამაშები შესანიშნავია," მაშინაც კი, როდესაც თამაშები უდავოდ შესანიშნავია. რა თქმა უნდა, ასე ხდება ხოლმე. ჩვენ წუწუნი გვიყვარს. არავის ნამდვილად არ მოსწონს, თუ როგორ აწარმოებს NFL თავის საქმიანობას – გულშემატკივრებს მუდმივად მეტ ფულს სძალავენ, მფლობელები ძირითადად არასასიამოვნო პიროვნებები არიან, ხოლო კომისარი როჯერ გუდელი ყოველთვის კრიტიკის სამიზნეა ამა თუ იმ მიზეზის გამო – მაგრამ NFL-ის თამაშები ისეთივე პოპულარულია, როგორც არასდროს. და პრემიერ ლიგაზე ხომ ლაპარაკიც არ ღირს; მისი გულშემატკივრები (და ხშირად, ჟურნალისტებიც) მუდმივად წუწუნებენ, თუმცა მისი პოპულარობა არასოდეს ყოფილა ასეთი ძლიერი, რადგან ლიგა სეზონის გახსნის უქმეებზე რეკორდულ მაყურებელს ასახელებს. მიუხედავად ამისა, გამაფრთხილებელი ნიშნები ყოველთვის გამაფრთხილებელი ნიშნებია. ჩემს 2025 წლის წიგნში, "Forward Progress: The Definitive Guide to the Future of College Football," მე ერთი თავი მივუძღვენი იმას, თუ როგორ კარგავენ სპორტის სახეობები დიდებას. არსებობს მრავალი გამაფრთხილებელი ამბავი – NASCAR-დან, კრივიდან, ბეისბოლიდან, კოლეჯის კალათბურთიდან – და საერთო გზავნილი ძირითადად ასეთია: (ა) არ იცი, რომ პრობლემებში ხარ, სანამ გვიანი არ არის, და (ბ) შენი მომავლის კონტროლს არც ისე ძლიერად ფლობ, როგორც გგონია. თუ რამე პრობლემაა, ის უნდა ამოიცნო, სანამ ქარიშხლის ღრუბლები გამოჩნდება. კოლეჯის ფეხბურთი ამჟამად უამრავ მოკლევადიან ან საშუალოვადიან საკითხს წყვეტს. კოლექტიური მოლაპარაკებების ან დასაქმების კანონმდებლობის ცვლილების გარეშე, ვხვდებით, რომ მოთამაშეებთან NIL-ზე დაფუძნებული კონტრაქტები მხოლოდ ნახევრად ლეგიტიმური და აღსრულებადია. მოთამაშეების უკანონო მიზიდვა – კონტაქტის დამყარება მოთამაშეებთან, რომლებიც ჯერ არ არიან სატრანსფერო პორტალში, რათა ისინი თქვენს სკოლაში გადაიბიროთ – ფართოდ არის გავრცელებული და, როგორც ჩანს, ამგვარი ქმედებების საწინააღმდეგო წესებიც არ არის განსაკუთრებით აღსრულებადი. გუნდების შემადგენლობებიც მნიშვნელოვნად იცვლება, რაც გულშემატკივრებს ნაკლებ შესაძლებლობას აძლევს, ნამდვილად გაიცნონ და დაუკავშირდნენ თავიანთ გუნდებს. თეორიულად, ეს ყველაფერი დროებითია და შესაძლოა, ერთ დღეს სპორტს ამ კუთხით ბევრად ძლიერი (აღსრულებადი) წესები და რეგულაციები ჰქონდეს. ჩვენ აშკარად A წერტილიდან B წერტილისკენ მივდივართ, თუნდაც არ ვიცოდეთ, სად დასრულდება ეს ყველაფერი. (რაც უფრო მალე მივაღწევთ, მით უკეთესი.) ამასობაში, კოლეჯის ფეხბურთის უახლეს ისტორიაში ყველაზე დიდებული ამბავი თავისებურ გამაფრთხილებელ ნიშანს გვაძლევს. კოლეჯის ფეხბურთი პოპულარობით XX საუკუნეში აფეთქდა, ნაწილობრივ "მანიფესტ დესტინის" სპორტული ვერსიის, ამერიკული გაფართოებისა და თანდაყოლილი გამორჩეულობის იდეალის გამო. სპორტის სიდიადე და პერსპექტივა შეუფერხებლად გავრცელდა მთელი ქვეყნის მასშტაბით – აივი ლიგის ტერიტორიიდან, მიჩიგანამდე და ოჰაიომდე, ხოლო 1920-იანი წლებისთვის – სამხრეთსა და სამხრეთ კალიფორნიამდე – სადაც სკოლებმა აღმოაჩინეს, რომ ეს სპორტი ძალიან მოსწონდათ და სურდათ საუკეთესოები ყოფილიყვნენ მასში. მაგრამ ფულისა და ძალაუფლების მოპოვების გზების გათვალისწინებით, "მანიფესტ დესტინის" ეს გრძნობა შესაძლოა მალე ამოიწუროს. ის პროგრამები, რომლებიც პირველი ათწლეულების განმავლობაში საუკეთესოებად იქცნენ, ბოლო ნახევარი საუკუნის განმავლობაში პერიოდულად იმუქრებოდნენ, რომ მათ უკან კარებს დახურავდნენ. 1970-იანი წლების დასაწყისში, არკანზასის მწვრთნელი ფრენკ ბროილსი ერთ-ერთი ყველაზე ხმამაღალი მწვრთნელი და ადმინისტრატორი იყო, რომელიც ცდილობდა მხარდაჭერა მოეპოვებინა 40-მდე სკოლისგან შემდგარი „სუპერკონფერენციისთვის“, რომელიც პოტენციურად ოთხ დივიზიონად დაიყოფოდა. „განსხვავება ყოველწლიურად იზრდება“, განუცხადა მან ადგილობრივ მედიას 1973 წლის აგვისტოში. „სამხრეთ კალიფორნიისა და ალაბამას გუნდები ერთმანეთთან ითამაშებდნენ და შემდეგ ჩვენ მოვაგვარებდით ბევრ იმ ფინანსურ პრობლემას, რაც გვაქვს.“ მან, რა თქმა უნდა, განაცხადა, რომ პატარა გუნდებზე ფიქრობდა, როდესაც ისეთ სისტემას სთავაზობდა, რაც აშკარად მისი სკოლისთვის იქნებოდა მომგებიანი. „თუ ამას სასწრაფოდ არ გავაკეთებთ, ბევრი სკოლა მომდევნო სამი წლის განმავლობაში ფეხბურთს სრულად მიატოვებს.“ ეს პატარა გუნდებს დაეხმარებოდა, ხომ ხედავთ, რადგან მათ აღარ დასჭირდებოდათ ამდენი ფულის დახარჯვა დონეზე დასარჩენად. ამასობაში, 1975 წელს, როდესაც ლონგ ბიჩის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პრეზიდენტმა სტივენ ჰორნმა NCAA-ის სატელევიზიო საფეხბურთო გარიგებიდან შემოსავლების უფრო თანაბრად გადანაწილების წინადადების გატარება დაიწყო, აღშფოთებულთა რაოდენობა დიდ ლიგებში უზარმაზარი იყო. უმეტეს მთავარ კონფერენციებს შორის რეაქცია იყო ერთიანი და გამომწვევი: გააკეთე ეგ... (ტექსტი წყდება აქ)