ლივინიო, იტალია — თუ ზამთრის ოლიმპიადაზე ფრისტაილ თხილამურობასა და სნოუბორდინგს ადევნებთ თვალს, ალბათ ხშირად შეამჩნევდით ლურჯ დროშას, რომლის ზედა მარცხენა კუთხეში „იუნიონ ჯეკია“ გამოსახული, მარჯვენა მხარეს კი „სამხრეთის ჯვარი“ – ის ხშირად ჩნდება ლიდერთა დაფაზე. შესაძლოა გიკვირდეთ კიდეც: „რას აკეთებს ავსტრალია იქ? განა თოვლი აქვთ „ქვევით“ (ავსტრალიაში)?“ ეს გონივრული კითხვაა. დიახ, ავსტრალიაში ზამთარი ნამდვილად არის, მას აქვს მთათა სისტემა, რომელსაც ავსტრალიის ალპები ჰქვია და რამდენიმე სათხილამურო კურორტიც კი ახალ სამხრეთ უელსსა და ვიქტორიაში. თუმცა, საერთაშორისო სპორტულ ასპარეზზე ავსტრალია ძირითადად მოცურავეებით, ჩოგბურთელებით, გოლფისტებით, კალათბურთელებით, სერფერებით და, რა თქმა უნდა, საყვარელი კრიკეტისტებითა და ავსტრალიური რაგბის მოთამაშეებით არის ცნობილი. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ეს ზაფხულის სპორტის ქვეყანაა. თუმცა, მეტ გრემის მიერ კვირას მამაკაცთა დუალ მოგულში მოპოვებული ბრინჯაოს მედლით, ავსტრალიამ უკვე დააფიქსირა თავისი საუკეთესო შედეგი ზამთრის ოლიმპიადის ისტორიაში, ხუთი მედლით, მათ შორის ოქროებით მამაკაცთა მოგულში, ქალთა დუალ მოგულსა და ქალთა სნოუბორდ-კროსში. დიდი შანსია, რომ ავსტრალიელებმა ამ კვირაში კიდევ მეტი მედალი მოიპოვონ. და ეს შემთხვევითი არ არის. „ამას დიდი ხანი ველოდით“, — თქვა გრემმა. „ეს ჩემი მეოთხე ოლიმპიური თამაშებია. სოჭში [2014 წელს] ჩვენ ძალიან ახალგაზრდა გუნდი ვიყავით და იმ მომენტში უკვე იგრძნობოდა პოტენციალი. ბიჭებმა ყველაფერი გააკეთეს და გვაჩვენეს, რა იყო შესაძლებელი, და ბევრი ჩვენგანი ჯერ კიდევ აქ ვართ. მაშინ ძალიან ახალგაზრდა და მოტივირებული გუნდი ვიყავით და მას შემდეგ მიღწეულმა წარმატებამ ახალგაზრდა თაობაში რწმენა გააჩინა.“ ეს ასევე მიზანმიმართული ძალისხმევისა და ისეთი გამჭრიახობის შედეგია, რამაც ავსტრალიელი სპორტსმენები სხვა მრავალ სპორტის სახეობაშიც მოწინავე პოზიციებზე აიყვანა. „ჩვენ გვაქვს საკუთარი მიდგომები, რომლებიც ერთმანეთს შთააგონებს, რაც, ვფიქრობ, განსაკუთრებულია,“ — თქვა ჯოზი ბეფმა, რომელმაც ოქროს მედალი მოიპოვა ქალთა სნოუბორდ-კროსში. პირველ რიგში, დავუბრუნდეთ 1976 წელს. ოლიმპიური თამაშები სრულად მოყვარულთა მოდელიდან დღევანდელ უფრო პროფესიონალიზებულ ვერსიაზე გადადიოდა. მრავალი თვალსაზრისით, ისინი აშშ-სა და საბჭოთა კავშირს შორის შეიარაღების რბოლის გაგრძელებას წარმოადგენდა — და ორივე ზესახელმწიფო ასე აღიქვამდა მათ, მედლების მოსაპოვებლად აშენებული ინფრასტრუქტურით. იმ ზაფხულს მონრეალის თამაშებზე ავსტრალიამ 1936 წლის შემდეგ პირველად ვერ მოიპოვა ოქროს მედალი. ეს ეროვნულ სირცხვილად მიიჩნიეს და ყურადღება გაამახვილა იმაზე, თუ რამდენად ცუდად იყო ორგანიზებული ავსტრალიელთა ოლიმპიური ძალისხმევა. ამან პირდაპირ გამოიწვია მთავრობის მიერ დაფინანსებული ინიციატივა ავსტრალიის სპორტის ინსტიტუტის (AIS) დასაარსებლად, რომელიც მაშინდელმა პრემიერ-მინისტრმა მალკოლმ ფრეიზერმა კანბერაში, ავსტრალიის დღეს, 1981 წელს გახსნა. ის დღეს მსოფლიოში ერთ-ერთ საუკეთესოდ ითვლება ოლიმპიური სპორტის მრავალ სახეობაში ნიჭის გამოვლენასა და განვითარებაში, მსოფლიო დონის ობიექტებითა და თანამშრომლებით, რომლებიც მოწინავე სამუშაოებს ასრულებენ სპორტის მეცნიერებაში. თუ იცნობთ რომელიმე ავსტრალიელ სპორტსმენს, დიდი ალბათობით, მან დრო AIS პროგრამაში გაატარა. ავსტრალია ახლა ყოველთვის მნიშვნელოვანი მოთამაშეა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. ორი წლის წინ პარიზში მათ რეკორდული 18 ოქროს მედალი და სულ 53 მედალი მოიპოვეს, რასაც მხოლოდ 2000 წელს სიდნეიში მასპინძლის სტატუსით მოპოვებული 58 მედალი აღემატება. მაგრამ ზამთრის თამაშები ავსტრალიისთვის სხვა გამოწვევაა აშკარა მიზეზების გამო: იქ არ არის იმდენი ზამთარი. მიუხედავად იმისა, რომ ქვეყანაში ხუთი ძირითადი სათხილამურო ზონაა, ისინი არ არიან ისეთი მსოფლიო დონის, როგორც, მაგალითად, ახალი ზელანდიის ფერდობები, რადგან სიმაღლე არ არის ისეთი დიდი და თოვლის საფარი არ არის ისეთი თანმიმდევრული (კლიმატის ცვლილებას არ შეუწყვია ხელი). ასევე არსებობს მანძილის ფაქტორი. მაშინაც კი, თუ ავსტრალიელი სპორტსმენი ზამთრის სპორტის კარიერას იწყებს, ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკამდე, სადაც მსოფლიო თასის მოვლენების უმეტესობა ტარდება, გრძელი გზაა. ასე რომ, ეს თავიდანვე დიდ მოთხოვნას წარმოადგენს. 1998 წელს ავსტრალიის ოლიმპიურმა კომიტეტმა დააარსა ავსტრალიის ზამთრის ოლიმპიური ინსტიტუტი (OWIA) როგორც AIS-ის ერთგვარი განშტოება, რათა გაეზარდათ მედლების მოპოვების იმედი, უმეტესწილად ფოკუსირება მოხდა ექსტრემალურ სპორტზე (ფრისტაილი და სნოუბორდინგი), ასევე სრიალსა და სიჩქარულ-სრიალზე, სადაც მათ უკეთესი შანსი ექნებოდათ კონკურენციისთვის. როგორც უმაღლესი დონის მოგულის მოთხილამურე ჯაკარა ენტონიმ თქვა დუალში ოქროს მედლის მოპოვების შემდეგ, ამან გზა გაუხსნა ქვეყნის შიგნით ინვესტიციებს ოლიმპიური ინფრასტრუქტურის ასაშენებლად. „მიუხედავად გავრცელებული შეხედულებისა, ავსტრალიაში გვაქვს შესანიშნავი სავარჯიშო ობიექტები,“ — თქვა მან. „და რადგანაც წინა წარმატებები გვქონდა, ამან საშუალება მოგვცა, მეტი და მეტი მხარდაჭერა მიგვეღო მეტი და მეტი სავარჯიშო ობიექტის ასაშენებლად. გვაქვს ფანტასტიკური მოგულის ტრასები მაუნტ ბალერსა და მაუნტ პერიშერზე. გვაქვს ახალი წყლის ტრამპლინი ჯეფ ჰენკეს სავარჯიშო ცენტრში [ბრისბენთან ახლოს] და ამის დიდი ნაწილი სპორტის მინისტრის მუდმივი მხარდაჭერის დამსახურებაა, რომელიც მეტ შესაძლებლობას გვაძლევს უფრო წარმატებული სპორტსმენები აღვზარდოთ.“ AIS-მა ასევე გამოიჩინა შორსმჭვრეტელობა და 2011 წელს მილანიდან დაახლოებით 70 მილის დაშორებით, გავირიატეში, ევროპული ბაზა გახსნა, იტალიასთან ურთიერთგაცვლითი სასწავლო ხელშეკრულების ფარგლებში. ის ახლოსაა შვეიცარიის საზღვართან და ლუგანოს ტბასთან, და ასევე ადვილად მისაწვდომია მრავალი იმ რეგიონისთვის, სადაც ეს ოლიმპიური თამაშები ტარდება.