შოტლანდიის პრემიერლიგა: „ჰართსის“ საჩემპიონო ოცნებები და გრანდების ჰეგემონიის ისტორია

2025/26 წლების შოტლანდიის პრემიერლიგის სეზონი წარმოუდგენლად დრამატულად მიმდინარეობს. შოტლანდიის უმაღლეს ლიგას თითქმის ყოველ სეზონში ლიგის ორი გიგანტური კლუბიდან, გლაზგოს „სელტიკიდან“ და „რეინჯერსიდან“, ერთი ან ორივე დომინირებს. თუმცა, ამ სეზონში, „რეინჯერსს“ სერიოზული პრობლემები შეექმნა, ხოლო „სელტიკმაც“ განიცადა ჩავარდნები, განსაკუთრებით ოქტომბრის თვეში. ამ ყველაფრის ნაყოფს „ჰართსი“ იმკის. მას შემდეგ, რაც ედინბურგულმა კლუბმა „სელტიკი“ 26 ოქტომბერს 3-1 დაამარცხა, გულშემატკივრების თავებში საჩემპიონო ოცნებებმა დაიწყო ტრიალი. შემდეგ მათ კვლავ მოიგეს „სელტიკ პარკზე“ 2-1, 7 დეკემბერს, რამაც, ერთი შეხედვით, მიზანთან კიდევ უფრო დააახლოვა ისინი. თუმცა, ვილფრიდ ნენსის წარუმატებელი მმართველობის შემდეგ, „სელტიკის“ მიერ მარტინ ო’ნილის ხელახლა დანიშვნამ ჩემპიონები მტკიცედ დააბრუნა ბრძოლაში. იუსუფ შერმიტის ჰეთ-თრიკმა „რეინჯერსს“ 15 თებერვალს „აიბროქსზე“ „ჰართსთან“ 4-2 მოგება მოუტანა, რამაც სამეულს შორის 3-ქულიანი სხვაობა დატოვა, რაც საჩემპიონო რბოლას განსაკუთრებით ამაღელვებელს ხდის. The Sporting News ათწლეულების წინ ბრუნდება და იხსენებს, როდის მოიგო შოტლანდიურმა კლუბმა „სელტიკის“ ან „რეინჯერსის“ გარდა ბოლოს შიდა ჩემპიონატი. ბოლოს შოტლანდიის პრემიერლიგა „სელტიკმა“ ან „რეინჯერსმა“ 1984/85 წლებში ვერ მოიგეს, როდესაც „აბერდინმა“ ზედიზედ ორი სალიგო ჩემპიონატი მოიპოვა. იმ წელს „აბერდინის“ საჩემპიონო მწვრთნელი იყო არავინ სხვა, თუ არა სერ ალექს ფერგიუსონი, რომელმაც 1986 წელს „მანჩესტერ იუნაიტედში“ გადასვლამდე თავისი სამი სალიგო ტიტულიდან უკანასკნელი მოიპოვა. მას შემდეგ, „სელტიკმა“ და „რეინჯერსმა“ ერთად მოიგეს ბოლო 40 სალიგო ტიტული, აქედან „რეინჯერსმა“ 17, ხოლო „სელტიკმა“ 23. 2025/26 წლის სეზონის დაწყებამდე შოტლანდიის პრემიერლიგის 128 წინა გამოცემაში, „სელტიკმა“ და „რეინჯერსმა“ ერთად მოიგეს 110 სალიგო ტიტული. საოცარია, მაგრამ ეს ტიტულები კლუბებს შორის თანაბრადაა გადანაწილებული, „სელტიკსაც“ და „რეინჯერსსაც“ 55-55 ტიტული აქვთ. „რეინჯერსის“ ზედიზედ ცხრა ჩემპიონობა 1988/89-დან 1996/97 წლებამდე დაეხმარა მათ ლიდერობის მოპოვებაში, მაგრამ „სელტიკმა“ ამ უპირატესობის უმეტესი ნაწილი საკუთარი ცხრა ზედიზედ ტრიუმფით დააბრუნა 2011/12-დან 2019/20 წლებამდე. ამ უკანასკნელ პერიოდში, „რეინჯერსი“ არ ასპარეზობდა პრემიერლიგაში 2012-დან 2016 წლამდე, როდესაც კლუბი გაკოტრდა და იძულებული გახდა შოტლანდიის საფეხბურთო ლიგაში მეოთხე დივიზიონიდან დაეწყო ასპარეზობა. ყველა სხვა კლუბმა ერთად მოიგო 19 სალიგო ტიტული, „აბერდინს“, „ჰართსს“ და „ჰიბერნიანს“ ოთხ-ოთხი მოგებული აქვთ. „დამბარტონმა“ მოიგო ორი (მათ შორის ერთი გაზიარებული „რეინჯერსთან“ 1891 წელს), ხოლო „მოზერველმა“, „კილმარნოკმა“, „დანდიმ“, „დანდი იუნაიტედმა“ და „თერდ ლანარკმა“ თითო. დიახ, „ჰართსმა“ კლუბის ისტორიაში ოთხი შოტლანდიის შიდა ლიგის ტიტული მოიგო, თუმცა ამას საკმაოდ დიდი ხანია, რაც მოხდა. „ჰართსის“ პირველი სალიგო ტიტული 1894/95 წლებში მოვიდა, რაც ოფიციალურად აღიარებული შიდა ლიგის მხოლოდ მეხუთე ტიტული იყო ისტორიაში. მათ კვლავ მოიგეს ორი წლის შემდეგ, 1896/97 წლებში, და შემდეგ ნახევარ საუკუნეზე მეტი მოუწიათ ლოდინი მომდევნო შიდა გვირგვინისთვის. „ჰართსის“ მესამე სალიგო ჩემპიონობა 1957/58 წლებში დადგა, სანამ მათ კვლავ იტრიუმფებდნენ ორი წლის შემდეგ, 1959/60 წლებში, რაც მათი უკანასკნელი სალიგო ჩემპიონობა იყო. მას შემდეგ, „ჰართსმა“ ხუთჯერ დაიკავა მეორე ადგილი, ყველაზე ახლოს ტიტულთან 1964/65 წლებში იყო, როდესაც „კილმარნოკთან“ ქულებით გაათანაბრა, მაგრამ სალიგო ტიტული ვერ მოიპოვა იმ სეზონის დამატებითი მაჩვენებლის, გატანილი და გაშვებული გოლების საშუალო არითმეტიკულის (goal average) გამო. იმ დროს რომ გოლების სხვაობა ყოფილიყო დამატებითი მაჩვენებელი, „ჰართსი“ ტიტულს მოიგებდა. მათ ასევე დაკარგეს ტიტული დამატებითი მაჩვენებლის გამო 1985/86 წლებში, როდესაც კვლავ გაათანაბრეს ქულებით ჩემპიონთან, ამჯერად „სელტიკთან“, მაგრამ მათი +26 გოლების სხვაობა ჩამორჩა „სელტიკის“ +29-ს.