შოტლანდიის პრემიერლიგა: „სელტიკისა“ და „რეინჯერსის“ ჰეგემონიის ბზარი და „ჰართსის“ საჩემპიონო ოცნება

2025/26 წლების შოტლანდიის პრემიერლიგის სეზონი საოცრად დაძაბულად მიმდინარეობს. შოტლანდიის უმაღლეს ლიგას თითქმის ყოველ სეზონში გლაზგოს ორი გრანდი - „სელტიკი“ და „რეინჯერსი“ - დომინირებენ. თუმცა, მიმდინარე სეზონში „რეინჯერსს“ ძალიან უჭირს, „სელტიკმაც“ განიცადა გარკვეული წარუმატებლობები, განსაკუთრებით ოქტომბრის თვეში. ამით სარგებლობს „ჰართსი“. ედინბურგულმა კლუბმა 26 ოქტომბერს „სელტიკი“ 3:1 დაამარცხა, რის შემდეგაც გულშემატკივრებში საჩემპიონო ოცნებები გაჩნდა. შემდეგ მათ „სელტიკ პარკზე“ 7 დეკემბერს კიდევ ერთხელ მოიგეს 2:1, რაც მიზანთან კიდევ უფრო დააახლოვა. თუმცა, „სელტიკში“ მარტინ ო’ნილის ხელახლა დანიშვნამ, უილფრიდ ნენსის წარუმატებელი მოღვაწეობის შემდეგ, ჩემპიონები მტკიცედ დააბრუნა საჩემპიონო რბოლაში. იუსეფ ჩერმიტის ჰეთ-თრიკმა „რეინჯერსს“ 15 თებერვალს „აიბროქსზე“ „ჰართსთან“ 4:2 მოგება მოუტანა, რის შედეგადაც სამი უმაღლესი პოზიცია სულ რაღაც სამი ქულით არის დაშორებული ერთმანეთისგან, რაც დრამატულ საჩემპიონო რბოლას გვპირდება. ახლა კი გავიხსენოთ, როდის მოიგო ბოლოს შოტლანდიის ჩემპიონატი „სელტიკისა“ და „რეინჯერსის“ გარდა სხვა კლუბმა. ბოლოს შოტლანდიის პრემიერლიგა „სელტიკისა“ და „რეინჯერსის“ გარდა სხვა გუნდმა 1984/85 წლების სეზონში მოიგო, როდესაც „აბერდინმა“ ზედიზედ ორი ჩემპიონის ტიტული დაისაკუთრა. იმ წელს „აბერდინის“ ტიტულოვანი მწვრთნელი იყო სერ ალექს ფერგიუსონი, რომელმაც 1986 წელს „მანჩესტერ იუნაიტედში“ გადასვლამდე თავისი სამი სალიგო ტიტულიდან უკანასკნელი მოიგო. მას შემდეგ „სელტიკმა“ და „რეინჯერსმა“ ჯამში ბოლო 40 სალიგო ტიტული მოიგეს, აქედან „რეინჯერსმა“ 17, ხოლო „სელტიკმა“ 23. 2025/26 წლების სეზონამდე შოტლანდიის პრემიერლიგის 128 წინა გათამაშებაში, „სელტიკმა“ და „რეინჯერსმა“ ერთად 110 ლიგის ტიტული მოიგეს. წარმოუდგენელია, მაგრამ ეს ტიტულები კლუბებს შორის თანაბრად არის გადანაწილებული, „სელტიკსაც“ და „რეინჯერსსაც“ 55-55 ტიტული აქვთ. „რეინჯერსის“ ზედიზედ ცხრა მოგებულმა ჩემპიონატმა 1988/89 და 1996/97 წლებს შორის მათ საშუალება მისცა დაწინაურებულიყვნენ, მაგრამ „სელტიკმა“ 2011/12-დან 2019/20 წლამდე საკუთარი ზედიზედ ცხრა ტრიუმფით დიდწილად გააბათილა ეს უპირატესობა. ამ უკანასკნელ პერიოდში, 2012-დან 2016 წლამდე „რეინჯერსი“ არ მონაწილეობდა პრემიერლიგაში, როდესაც კლუბი გაკოტრდა და იძულებული გახდა, შოტლანდიის საფეხბურთო ლიგაში მეოთხე დივიზიონიდან დაეწყო. ყველა სხვა კლუბმა ჯამში 19 ლიგის ტიტული მოიგო, აქედან „აბერდინმა“, „ჰართსმა“ და „ჰიბერნიანმა“ ოთხ-ოთხი. „დამბარტონმა“ ორი მოიგო (მათ შორის ერთი გაიყო „რეინჯერსთან“ 1891 წელს), ხოლო „მაზერველმა“, „კილმარნოკმა“, „დანდიმ“, „დანდი იუნაიტედმა“ და „თირდ ლანარკმა“ თითო-თითო. დიახ, „ჰართსმა“ კლუბის ისტორიაში შოტლანდიის შიდა ლიგის ოთხი ტიტული მოიგო, თუმცა ეს საკმაო ხნის წინ მოხდა. „ჰართსის“ პირველი სალიგო ტიტული 1894/95 წლების სეზონში მოიპოვა, რაც ისტორიაში სულ მეხუთე ოფიციალურად აღიარებული საშინაო ლიგის ტიტული იყო. მათ კვლავ მოიგეს ორი წლის შემდეგ 1896/97 წლებში, შემდეგ კი ნახევარ საუკუნეზე მეტი მოცდა მოუწევდათ მომდევნო შიდა ჩემპიონობისთვის. „ჰართსის“ მესამე სალიგო ჩემპიონობა 1957/58 წლებში მოვიდა, სანამ ისინი კვლავ გაიმარჯვებდნენ ორი წლის შემდეგ, 1959/60 წლებში - ეს იყო მათი ბოლო სალიგო ჩემპიონობა. მას შემდეგ „ჰართსმა“ ხუთჯერ დაიკავა მეორე ადგილი, ყველაზე ახლოს 1964/65 წლებში იყო, როდესაც „კილმარნოკთან“ ქულებით თანაბრად დაასრულა სეზონი, მაგრამ ლიგის ტიტული ვერ მოიპოვა იმ სეზონის დამატებითი მაჩვენებლის - გოლების საშუალო მაჩვენებლის გამო. იმ დროს გოლების სხვაობა რომ ყოფილიყო გადამწყვეტი, „ჰართსი“ მოიგებდა ტიტულს. მათ ტიტული დამატებითი მაჩვენებლით დაკარგეს 1985/86 წლებშიც, როდესაც კვლავ ქულებით თანაბრად დაასრულეს ჩემპიონთან, ამჯერად „სელტიკთან“, მაგრამ მათი +26 გოლების სხვაობა „სელტიკის“ +29-ზე ნაკლები აღმოჩნდა.