VAR-ის დილემა: სჭირდება თუ არა ფეხბურთს ვიდეო ასისტენტი მსაჯი?

უკეთესი იქნებოდა თუ არა ფეხბურთი ვიდეო ასისტენტი მსაჯის (VAR) სისტემის გარეშე? პრემიერლიგის გულშემატკივრებს, მწვრთნელებსა და ფეხბურთელებს FA თასის მეოთხე რაუნდზე შეეხსენათ, როგორი იყო ცხოვრება VAR-ის გარეშე – და სამართლიანია იმის თქმა, რომ ეს უქმეები პრობლემების გარეშე არ ჩაუვლია. ამ და წინა სეზონის FA თასის კამპანიის განმავლობაში, VAR არ დანერგილა მეხუთე რაუნდამდე, რის გამოც ბევრი გულშემატკივარი მოუთმენლად ელოდა ფეხბურთში ტექნოლოგიური შეფერხებების გარეშე დაბრუნებას. VAR-ით გამოწვეული სკანდალებით, დაგვიანებული გადაწყვეტილებებითა და გაუგებრობებით სავსე სეზონის შემდეგ, მისი არსებობა არაერთხელ დადგა კითხვის ნიშნის ქვეშ, ბევრი ამტკიცებდა, რომ მის გარეშე თამაში უკეთესი იქნებოდა. ფაქტობრივად, თებერვლის დასაწყისში, ხანგრძლივი შეფერხებებით, ურთიერთგამომრიცხავი შეტყობინებებითა და გაბრაზებული მწვრთნელებით სავსე დღის შემდეგ, „ტოტენჰემის“ ყოფილმა ნახევარმცველმა დენი მერფიმ BBC Match of the Day-ს განუცხადა: „თამაშის საკეთილდღეოდ, VAR უნდა გაქრეს. პრობლემა ისაა, რასაც ის უშვრება თამაშებს, სანახაობას, იმ დროის რაოდენობის გათვალისწინებით, რაც გადაწყვეტილების მისაღებად არის საჭირო. გსურთ უფრო მეტი სწორი გადაწყვეტილება, თუ გსურთ უფრო თავისუფლად მიმდინარე საფეხბურთო გამოცდილება, რომელიც ნამდვილი და სპონტანურია?“ რამდენიმე არასწორად ჩათვლილი თამაშგარე გოლის, აშკარა პენალტის არდანიშვნის და სხვა საკამათო გადაწყვეტილებების შემდეგ, ამ უქმეებმა, რა თქმა უნდა, საზოგადოების ყურადღება კვლავ ამ თემას მიაპყრო. ხანგრძლივი შეფერხებები, გაბრაზებული მწვრთნელები და ურთიერთგამომრიცხავი შეტყობინებები – არის თუ არა VAR ცუდი თამაშისთვის? „ოფიციალური პირები შეშინებულები გამოიყურებოდნენ“ – იყო თუ არა „ვილა პარკზე“ მომხდარი ქაოსი VAR-ის საჭიროების მანიშნებელი? რატომ არ არის VAR FA თასის მესამე და მეოთხე რაუნდებში? ყველას გვსმენია VAR-ის წინააღმდეგ არგუმენტები: გადაწყვეტილებების მიღებას ზედმეტად დიდი დრო სჭირდება, ზეიმები შეჩერებულია განხილვების დროს, გაუგებრობა, როდესაც გოლები ჩაითვლება – ან გაუქმდება – მცირედი მიზეზების გამო, რაც მსაჯებს ართმევს საკუთარი საღი აზრის გამოყენების შესაძლებლობას. თუმცა, „ნიუკასლის“ საკამათო 3:1 გამარჯობა „ასტონ ვილასთან“ შაბათს, ძნელად თუ უკეთესად წარიმართებოდა VAR-ის მომხრეებისთვის – ან უარესად მათთვის, ვინც ამტკიცებს, რომ ფეხბურთი მის გარეშე უკეთესია. თემი აბრაჰამის გოლი აშკარად თამაშგარე იყო, „ვილას“ მცველი ლუკა დინი აუხსნელად გადაურჩა ხელზე თამაშისთვის პენალტის დანიშვნას და ფრანგი მარტივად შეიძლებოდა მოედნიდან გაგდებულიყო უხეში ვარდნისთვის. „ნიუკასლის“ მწვრთნელმა ედი ჰაუმ თქვა: „გაყოფილი ვარ, რადგან თამაში VAR-ის გარეშე უკეთესია აღფრთოვანების კუთხით და სანახაობისთვის, როგორც გულშემატკივრებისთვის, ასევე ჩვენთვის, როდესაც მომენტს პირდაპირ ეთერში განვიცდით. მაგრამ ის ზუსტ შედეგებს იძლევა. ის თამაშს უფრო ზუსტს ხდის გადაწყვეტილების მიღების თვალსაზრისით. ეს მომენტები უნდა პატივსცე. ისინი ოქროდ ფასობს, განსაკუთრებით ჩვენთვის დღეს, როდესაც არასწორ მხარეს აღმოვჩნდით.“ „ასტონ ვილას“ მწვრთნელი უნაი ემერი უფრო შორს წავიდა და განაცხადა: „VAR აუცილებელია. ის აუცილებელია მსაჯების დასახმარებლად.“ ასევე, „ენფილდზე“ იყო გარკვეული დაპირისპირება „ლივერპულის“ „ბრაიტონზე“ 3:0 გამარჯვების დროს. 17 წლის შემცვლელ რიო ნგამოჰას გოლი არასწორად გაუქმდა თამაშგარის გამო, ხოლო „თოლიები“ განრისხდნენ, რომ მოჰამედ სალაჰს პენალტი დაუნიშნეს. „ლივერპულის“ მწვრთნელმა იურგენ კლოპმა თქვა: „ზოგადად, მსიამოვნებს ფეხბურთის ყურება VAR-ის გარეშე, რადგან თუ გოლს გაიტან, ფიქრობ, რომ „ეს გოლია“. მე VAR მხოლოდ აშკარა და თვალსაჩინო საკითხებისთვის მომწონს – არ ვგულისხმობ წითელ ბარათს მარკ გუეჰიზე მო სალაჰის წინააღმდეგ, რადგან მე ასე ვფიქრობდი. ასე რომ, მოვერიდოთ ამას და მხოლოდ თამაშგარეს – კი ან არა, ბურთი ხაზს გადაკვეთს – კი ან არა, და დანარჩენს, მსაჯი უხელმძღვანელებს თამაშს. ვფიქრობ, ჩვენ ახლა იმდენად შევეჩვიეთ VAR-ს, რომ თამაშის დროს VAR მერჩივნა.“ „მანჩესტერ სიტის“ მწვრთნელი პეპ გვარდიოლა გაურკვევლობაში იყო, უკეთესი იყო თუ არა ფეხბურთი VAR-ით, მიუხედავად იმისა, რომ მის გუნდს 3:0 მოგებულ მატჩში საკამათო თამაშგარის გამო გოლი გაუუქმდა. „ზოგჯერ ადრე ვფიქრობდი, რომ უკეთესი იყო და ზოგჯერ ვფიქრობ, რომ VAR გვეხმარება უფრო სამართლიანი თამაშის ჩატარებაში“, – თქვა მან. „მართალი გითხრათ, არ ვიცი.“ თუმცა ზოგიერთისთვის ყველაფერი მარტივია – იმის ნაცვლად, რომ VAR არასწორი გადაწყვეტილებების გამოსავალი იყოს, ისინი ამტკიცებენ, რომ ოფიციალურ პირებს უბრალოდ ყველაფრის სწორად გაკეთება სჭირდებათ. როდესაც Match of the Day Live-ზე ჰკითხეს, ხომ არ შეცვალა „ვილა პარკზე“ დაშვებულმა შეცდომებმა მისი დამოკიდებულება VAR-ის მიმართ, „ნიუკასლის“ ყოფილმა თავდამსხმელმა ალან შირერმა თქვა: „არა. მსურს, რომ ოფიციალურმა პირებმა თავიანთი საქმე სწორად შეასრულონ. ეს არც ისე ბევრია, არა? თუ ოდესმე გჭირდებოდათ მტკიცებულება იმ ზიანის შესახებ, რაც VAR-მა მიაყენა მსაჯებს, ვფიქრობ, შაბათი ამის შესანიშნავი მაგალითია. ეს ბიჭები შეშინებულები გამოიყურებიან გადაწყვეტილების მისაღებად, რადგან არ ჰქონდათ „კომფორტის საბანი“. ჩემთვის, [მსაჯების გადაწყვეტილებები] რეალურად უარესდება.“ „ნიუკასლისა“ და „ასტონ ვილას“ ყოფილმა მეკარემ შეი გივენმა Match of the Day-ზე დაამატა: „ეს გვიჩვენებს, რატომ ვიყენებთ VAR-ს. „ვილა პარკზე“ ოფიციალურმა პირებმა ბევრი გადაწყვეტილება არასწორად მიიღეს. VAR მსაჯებისთვის „კომფორტის საბანივითაა“. გადაწყვეტილება ოფიციალურ პირებს ჩამოერთვათ. გვერდითა მსაჯს მთელი სეზონის განმავლობაში ეუბნებიან, რომ დროშა არ ასწიოს, ამიტომ მათი ტვინი გაწვრთნილია. ვფიქრობ, ეს აჩვენებს, რომ VAR დახმარებაა, მიუხედავად იმისა, რომ მასზე თითქმის ყოველ კვირა ვწუწუნებთ.“ როდესაც ჰკითხეს, ხომ არ გახდა ფეხბურთი VAR-ზე ზედმეტად დამოკიდებული, ჰაუ გარკვეულწილად თანაუგრძნობდა ამ არგუმენტს. „არსებობს არგუმენტი იმის სათქმელად, რომ დიახ“, – თქვა მან. „რადგან როდესაც VAR არსებობს, არსებობს..."