ჯონი, ხუანი, ჯონ: ერთი სახელის ენობრივი ევოლუცია და უცნაურობები

ებრაულში ზმნა חָנַן (ხანან) ნიშნავს მადლს, თანაგრძნობას ან წყალობას. ამ სიტყვის წარმოთქმის გადმოცემა ინგლისურად რთულია, რადგან მისი პირველი ბგერისთვის ყველაზე ახლოს „ch“ დგას, თუმცა ის არ ჟღერს ისე, როგორც სიტყვებში „chat“ ან „child“. ეს არის ყელის გამწმენდი, ხორხისმიერი ხმა, როგორიც, მაგალითად, სიტყვა „chutzpah“-ში. ამრიგად, חָנַן-ის ტრანსლიტერაცია არის „chanan“, თუმცა მასში „h“-ის ქონა სრულად სწორი არ არის. გასაკვირი არ არის, რომ მისი მნიშვნელობიდან გამომდინარე, ზმნა სწრაფად გადაიქცა სახელად – יְהוֹחָנָן (ანუ იეჰოხანან) – და, როგორც ხშირად ხდება ხოლმე, ის სხვადასხვა ვერსიად განვითარდა იუდეო-ქრისტიანული მემკვიდრეობის ხალხების მიერ მოლაპარაკე მრავალ ენაზე. თქვენთვის, ალბათ, ნაცნობი ვერსიებია: იან (Jan) ჰოლანდიურში, ჰანს (Hans) გერმანულში, შონ (Sean) ირლანდიურში და, რაც ჩვენთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, ხუან (Juan) ესპანურში და ჯონ (John) ინგლისურში. მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ ჯონ (John) რეალურად განცალკევებულია ჯონათანისგან (Jonathan) და მისი შემოკლებული ფორმისგან – ჯონ (Jon). ჯონათანი მომდინარეობს יְהוֹנָתָן-დან (ანუ იეჰონათან), რაც ნიშნავს „იეჰოვამ გასცა“ ან „ღვთის ძღვენი“. მაგრამ იეჰოხანანის ყველა ვარიანტს შორის, სახელი ჯონ (John) – თუკი ჩვენი მთავარი რედაქტორის მოადგილე მაპატიებს პირდაპირობას – ყველაზე უაზროა, რადგან მასში დამატებულია უხმო „h“, რომელიც არავის უთხოვია. ეს ფიქრი თავში შეინახეთ. რაც შეეხება ხუანს (Juan), ის საუკუნეების განმავლობაში ესპანური წარმოშობის სახელია და კვლავ პოპულარობით სარგებლობს ესპანეთსა და ლათინურ ამერიკაში. მაგალითად, „მეტს“-ს ჰყავს ცნობილი მოთამაშე ხუანი, რომელიც დომინიკის რესპუბლიკაში დაიბადა. ბოლო ათწლეულებში, თუმცა, ლათინოამერიკულმა კულტურამ ასევე მიიღო ინგლისური, ან, კულტურული კონტექსტის გათვალისწინებით, უფრო ზუსტად, ამერიკული სახელების გამოყენების ტენდენცია, მაგრამ ხშირად საკუთარი ინტერპრეტაციით. მაგალითად, კანზას სიტის მესამე ბაზაზე მაიკელ გარსიას (Maikel Garcia) ნახავთ და არა მიგელ გარსიას (Miguel Garcia). კიდევ ერთი მაგალითია თანამედროვე ესპანური გამოგონება: ჯონ (Jhon), ჯონი (Jhonny) ან ჯონათან (Jhonathan) (მიუხედავად იმისა, რომ ისინი სხვადასხვა ამერიკული სახელებიდან მომდინარეობენ). ეს უკანასკნელი სამეული განსაკუთრებით პოპულარულია კოლუმბიასა და ვენესუელაში. და მიუხედავად იმისა, რომ ამ პრაქტიკას შესაძლოა ჰქონდეს კლასობრივი კონოტაციები, ჯონის (Jhon/Jhonny/Jhonathan) შემთხვევაში შოვინისტებისთვის რთულია იმის მტკიცება, რომ „h“ „არასწორ“ ადგილზეა, რადგან „h“ არც ამერიკულ ჯონში (John) ეკუთვნის. ის ისეთივე ზედმეტია ჯონში (John), როგორც ჯონში (Jhon). არცერთი მათგანი ნამდვილად არ არის სრულყოფილად გამართლებული. თუმცა სახელებს ეს არც მოეთხოვებათ. ცალკეული ისტორია დგას „J“ ასოს უკან ლათინურ ამერიკაში. დაახლოებით იმ პერიოდში, როდესაც ესპანეთი ამერიკებს კოლონიზაციას უწევდა, ესპანური ენა იცვლებოდა – „J“ ასოს გამოთქმა ნაპრალოვანი ბგერიდან, რომელიც ინგლისურ „J“-ს ჰგავდა, უფრო რბილ ხორხისმიერ ბგერაზე გადავიდა: ის უფრო დაემსგავსა „H“-ს სიტყვაში „hot“, რომელსაც ხუანის (Juan) სახელის დაწყებისას იყენებდნენ. ამრიგად, ლათინოამერიკელები უკვე იყენებდნენ „J“-ს, რომელიც „H“-სავით ჟღერდა, როდესაც ამერიკულ სახელებს ესპანურ ყაიდაზე აკეთებდნენ. შესაბამისად, თუ ესპანური პერსპექტივიდან შეხედავთ, იმის გათვალისწინებით, თუ როგორ ჟღერს ოთხივე ასო, თუკი სადმე უხმო „h“ უნდა იყოს, ის სინამდვილეში ბევრად უფრო ლოგიკურია „J“-ს შემდეგ, ვიდრე „o“-ს შემდეგ. მიუხედავად იმისა, რომ ჯონ (Jhon) წარმოითქმის როგორც ჯონ (John) და არა როგორც ხუან (Juan), „h“ უფრო ახლოსაა იმ ბგერასთან, რომელსაც ის ზედმეტად აქცევს. საერთო ჯამში, მიუხედავად იმისა, რომ ჯონს (Jhon) აქვს უძველესი ფესვები, როგორც სახელს, მისი მართლწერა სრულიად ბოლოდროინდელი გამოგონებაა ღრმა ისტორიული ან ეტიმოლოგიური საფუძვლის გარეშე; „jh“ ასოების თანმიმდევრობას ვერ ნახავთ რომაული ანბანით დაწერილ სხვა სიტყვაში. მაგრამ ის სავსებით გამართლებულია ჯონში (Jhon) თანამედროვე ლათინოამერიკული კონტექსტის გათვალისწინებით. ნებისმიერ შემთხვევაში, ჯონი პერედა (Jhonny Pereda) ვენესუელელი ქეთჩერია, რომელიც მალე 30 წლის გახდება და MLB-ში 118 გამოსვლა აქვს მის ანგარიშზე. პროფესიონალურ ბეისბოლში მისი ყველაზე აღსანიშნავი მიღწევაა, როდესაც მან პოზიციური მოთამაშე-ქვევრის როლი შეასრულა დიდი სხვაობით წაგებულ თამაშში და შოჰეი ოტანის გათამაშება მოახერხა. „მარინერებმა“ ის „ტვინსიდან“ ფულადი ანაზღაურების სანაცვლოდ მიიღეს მას შემდეგ, რაც ის კარიერაში მეორედ იქნა დანიშნული გათავისუფლებისთვის (სამი წინა სრული გათავისუფლების შემდეგ), და თუკი მას სიეტლში წელს ვნახავთ, დიდი შანსია, რომ რაღაც საშინლად არასწორად წავიდა. მაგრამ, ყოველ შემთხვევაში, გეცოდინებათ, როგორ იწერება მისი სახელი.